Miejski Zarząd Komunikacji został utworzony uchwałą nr 372 Rady Miasta Tychy z dnia 12 września 1996 r. jako zakład budżetowy Miasta Tychy. Od dnia 1 stycznia 2009 roku zgodnie z Uchwałą nr 0150/XXiV/528/08 Rady MIasta Tychy z dnia 30 października 2008 roku działa jako jednostka budźetowa. Struktura organizacyjna jednostki jest dostosowana do zadań nałożonych na MZK.
   Do podstawowych zadań MZK należy organizowanie komunikacji zbiorowej, a przede wszystkim projektowanie linii komunikacyjnych, sporządzanie rozkładów jazdy, zawieranie umów z firmami wykonującymi przewozy pasażerskie (przewoźnikami) oraz kontrolowanie jakości usług przewozowych. MZK pobiera także od pasażerów opłaty za usługi przewozowe według cennika ustalonego uchwałą Rady Miasta Tychy, sprzedaje bilety w dwóch własnych kolekturach oraz poprzez szeroką sieć kolektur ajencyjnych, a także kontroluje bilety w autobusach.
   System biletów MZK Tychy proponuje szeroką gamę ulg, co umożliwia korzystanie z naszych linii także osobom gorzej sytuowanym.
   Druki naszych biletów są zaprojektowane w ramach jednej linii wizualnej i jednocześnie są profesjonalnie zabezpieczone przed ewentualnymi fałszerstwami.

   Miejski Zarząd Komunikacji w Tychach organizuje komunikację dla miasta Tychy oraz dla
7 innych gmin, które przekazały Tychom, w drodze porozumienia, zadania związane
z organizowaniem komunikacji zbiorowej. Są to gminy: Mikołów, Łaziska Górne, Orzesze, Ornontowice, Wyr, Kobióra i Lędzin. Na zlecenie tych gmin organizujemy komunikację publiczną na ich terenie ale także, ze względu na konieczność zaspokajania potrzeb komunikacyjnych mieszkańców, wozimy pasażerów do sąsiednich miast takich jak Katowice, Gliwice, Żory, Bieruń i Ruda Śląska. Niestety miasta te nie partycypują w kosztach komunikacji organizowanej przez nas na ich terenie, co jest jedną z przyczyn znacznego obciążenia finansowego miasta Tychy i pozostałych gmin z nami współpracujących. Poniższa mapka obszaru sieci komunikacyjnej MZK Tychy pokazuje rozległy obszar południowej części aglomeracji Katowickiej zamieszkały przez ponad milion osób, na terenie którego przewozimy rocznie około 30 milionów pasażerów.

   Głównym celem powołania MZK było wprowadzenie do komunikacji miejskiej konkurencji gwarantującej obniżenie kosztów i poprawę jakości usług.
    Dawniej organizowaniem komunikacji miejskiej zajmował się przewoźnik dotowany z pieniędzy publicznych, który sam układał rozkłady jazdy i sam kontrolował jakość wykonywanych przez siebie przewozów. Po utworzeniu MZK, przewoźnicy zawierający umowy z MZK, także w ramach przetargu, konkurują ze sobą, a MZK sprawdza jakość świadczonych przez nich usług.
    Rozwiązanie takie opłaciło się sowicie. Nie dość, że bardzo wysoka dotacja miasta Tychy do komunikacji miejskiej jest relatywnie niższa od dotacji jakiej potrzebowała komunikacja jeszcze 3 lata temu to, jak potwierdzają wyniki badań ankietowych, ocena funkcjonowania komunikacji miejskiej przez pasażerów jest coraz lepsza.

   Jednostka budżetowa jest jednostką organizacyjną Miasta Tychy nie posiadającą osobowości prawnej, działającą na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Bezpośredni nadzór nad MZK sprawuje Prezydent Miasta Tychy, który między innymi powołuje jego dyrektora. Jednostka budżetowa pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu.

   Komunikacja miejska jest finansowana głównie z budżetu Miasta Tychy. Z jednej strony miasto powinno zapewnić możliwość podróżowania osobom o niskich dochodach (emerytom, rencistom, uczniom, studentom itp.), a z drugiej strony, miasto stara się niskimi cenami biletów komunikacji miejskiej skłonić mieszkańców do korzystania z transportu zbiorowego, jako najbardziej pożądanego i ekologicznego sposobu podróżowania.
   Dotacja do komunikacji gmin współpracujących z MZK jest stosunkowo wysoka. Wynika to między innymi z konieczności przewożenia pasażerów na teren tych sąsiednich gmin, które nie partycypują w kosztach komunikacji organizowanej przez MZK Tychy. I tak np. dotacja miasta Tychy do komunikacji zbiorowej od lat należy do najwyższych w całym regionie.

   Konkurencja to podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, zapewniający racjonalizowanie kosztów i podwyższanie jakości usług. Dzięki powołaniu MZK, udało się wprowadzić konkurencję do komunikacji miejskiej. Nie jest to, co prawda, pełna konkurencja, gdyż nadal spółki gminne wykonują znaczną część zadań, ale jej pozytywne elementy można wyraźnie zaobserwować porównując obecną jakość usług komunikacyjnych z jakością tych usług przed powołaniem MZK.